HBOT en oxidatieve stress: waarom je 10+ sessies nodig hebt voor échte verbetering

Veel mensen die starten met hyperbare zuurstof therapie (HBOT) verwachten direct resultaat na een paar sessies. De wetenschap laat echter iets opvallends zien: in het begin van een HBOT-traject neemt de oxidatieve stress in je lichaam tijdelijk juist toe; tot wel vijf keer het normale niveau. Pas na meerdere sessies treedt het echte herstel op. Daarom adviseren we bij Oxycenter een traject van minimaal 10 sessies. Hieronder leggen we uit waarom; onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek.

Wat is oxidatieve stress?

Oxidatieve stress ontstaat wanneer er een onbalans is tussen vrije radicalen (reactieve zuurstofverbindingen, ROS) en de antioxidantverdediging van je lichaam. Een teveel aan vrije radicalen beschadigt celmembranen, eiwitten, DNA en mitochondriën. Chronische oxidatieve stress wordt in de literatuur in verband gebracht met veroudering, laaggradige ontsteking, neurodegeneratieve aandoeningen, hart- en vaatziekten en vermoeidheidsklachten (Sies, 2020).

De HBOT-paradox: stress die juist herstelt

Hyperbare zuurstof therapie verhoogt de zuurstofdruk in het lichaam tot 2 à 3 keer de normale atmosferische druk. Hierdoor lost er aanzienlijk méér zuurstof op in het bloedplasma, wat weefselherstel, neoangiogenese (vorming van nieuwe bloedvaten), stamcelmobilisatie en celregeneratie bevordert.

Maar er zit een kanttekening aan: die hoge zuurstofdruk leidt aanvankelijk tot een sterke toename van vrije radicalen. Onderzoek (o.a. Dennog et al., 1996; Thom, 2011) laat zien dat tijdens de eerste HBOT-sessies markers van oxidatieve stress (zoals 8-OHdG, malondialdehyde en geoxideerd glutathion) meetbaar stijgen, in sommige metingen tot wel circa vijf keer het uitgangsniveau.

Dit lijkt tegenstrijdig, maar is precies het mechanisme waardoor HBOT op de lange termijn werkt.

Hormese: hoe je lichaam sterker wordt door stress

Het sleutelwoord is hormese: een korte, gecontroleerde stressprikkel die het lichaam dwingt om sterker terug te komen. HBOT activeert via redox-signalering de Nrf2-pathway — een soort hoofdschakelaar die de antioxidant-genen aanzet.

Bij elke sessie maakt je lichaam meer eigen antioxidanten aan, waaronder:

•      Superoxide-dismutase (SOD)

•      Catalase

•      Glutathionperoxidase (GPx)

•      Heem-oxygenase-1 (HO-1)

Hierdoor neemt de antioxidantcapaciteit gestaag toe en kan je lichaam vrije radicalen steeds efficiënter neutraliseren; niet alleen tijdens HBOT, maar 24/7.

De eerste 5 sessies: piek in oxidatieve stress

Wat zien we in de praktijk én in de literatuur?

•      Sessies 1–5: Oxidatieve stress is het hoogst. Het lichaam wordt 'wakker geschud'. Sommige cliënten merken dit als lichte vermoeidheid of een herstelreactie.

•      Sessies 5–10: De Nrf2-pathway is geactiveerd; antioxidant-enzymen worden in toenemende mate aangemaakt. De balans verschuift.

•      Sessies 10+: De oxidatieve stress daalt ónder het uitgangsniveau. Pas hier zien we structurele verbetering: meer energie, minder ontsteking, beter herstel en betere cognitieve functie.

Met andere woorden: stop je na 3 of 5 sessies, dan stop je precies op het moment dat je lichaam alleen de stressrespons heeft doorlopen — en niet de adaptieve verbetering die HBOT zo waardevol maakt.

Waarom 10+ HBOT-sessies essentieel zijn

Een traject van minimaal 10 sessies is geen marketingverhaal, het is gebaseerd op het tijdspad van fysiologische adaptatie:

1.     Activatie van de Nrf2-pathway (sessies 1–4)

2.     Opbouw van antioxidant-enzymen (sessies 4–8)

3.     Netto vermindering van oxidatieve stress en chronische ontsteking (sessies 8+)

4.     Stabilisatie van mitochondriale functie en stamcelactiviteit (vanaf sessie 10)

Klinisch onderzoek bij chronische vermoeidheid, post-COVID, sportherstel, traumatisch hersenletsel (TBI) en wondgenezing wijst telkens dezelfde kant op: structurele verbetering wordt doorgaans pas zichtbaar na 10 tot 40 sessies (Hadanny & Efrati, 2020; Tal et al., 2017).

Wetenschappelijk onderbouwd

Enkele kerninzichten uit het onderzoek:

•      HBOT activeert hypoxia-inducible factor 1-alfa (HIF-1α) ondanks hyperoxie — het zogenaamde hyperoxic-hypoxic paradox (Hadanny & Efrati, 2020).

•      Mitochondriale biogenese en stamcelmobilisatie nemen aantoonbaar toe na een serieel HBOT-traject (Thom et al., 2006).

•      Antioxidant-enzymactiviteit (SOD, catalase, GPx) is na meerdere sessies significant verhoogd ten opzichte van baseline.

•      De effecten zijn cumulatief: iedere sessie bouwt voort op de vorige.

Conclusie: investeer in het volledige traject
Hyperbare zuurstof therapie is geen quick fix. Het is een fysiologisch hertrainingsprogramma voor je cellen. De eerste sessies activeren je antioxidantsysteem; de daaropvolgende sessies bouwen het op; pas vanaf sessie 10 plukt je lichaam de vruchten in de vorm van échte verbetering.

Bij Oxycenter werken we daarom het liefste altijd met trajecten vanaf 10 sessies. Niet omdat wij meer willen verkopen, maar omdat het zo werkt op celniveau. Wil je weten of HBOT bij jouw klachten of doel past? Plan een vrijblijvend intakegesprek en we bekijken samen welk traject het beste bij je past.

Bronnen
•      Sies, H. (2020). Oxidative stress: concept and some practical aspects. Antioxidants, 9(9), 852.

•      Dennog, C., Hartmann, A., Frey, G., Speit, G. (1996). Detection of DNA damage after hyperbaric oxygen (HBO) therapy. Mutagenesis, 11(6), 605–609.

•      Thom, S. R. (2011). Hyperbaric oxygen: its mechanisms and efficacy. Plastic and Reconstructive Surgery, 127(Suppl 1), 131S–141S.

•      Hadanny, A., & Efrati, S. (2020). The hyperoxic-hypoxic paradox. Biomolecules, 10(6), 958.

•      Tal, S., Hadanny, A., Berkovitz, N., et al. (2017). Hyperbaric oxygen may induce angiogenesis in patients suffering from prolonged post-concussion syndrome due to TBI. Restorative Neurology and Neuroscience, 35(1), 119–129.